Sürecin hukuki bir beraatten ziyade, Washington ile Ankara arasındaki “jeopolitik uzlaşılar” ve diplomatik inisiyatifler ekseninde sonlandırılması dikkat çekti. İşte 10 yılı aşan davanın kronolojisi ve kapanma gerekçesinin arka planı.
Davanın Kapatılmasının Hukuki ve Siyasi Nedenleri
ABD federal yargı sisteminde yabancı devlet kurumlarına yönelik açılan davalar, salt hukuki olmaktan çıkıp genellikle ABD’nin dış politika çıkarlarıyla kesişir. Halkbank davasının düşürülmesi kararının arkasında bu jeopolitik çıkarların yattığı belirtilirken; kapatılma sürecinin Eylül 2025’teki Trump-Erdoğan Beyaz Saray görüşmesinin ardından hız kazanması söz konusu değerlendirmeleri güçlendiriyor.
Halkbank davasının düşürülmesi kararının arkasında yatan temel etkenlerin şunlar olduğu belirtiliyor:
-
Jeopolitik ve Diplomatik Uzlaşı: ABD Adalet Bakanlığı (DOJ), dış politika ve ulusal güvenlik çıkarları söz konusu olduğunda, yabancı devlet kurumlarına yönelik davalarda “takipsizlik” veya “davanın düşürülmesi” talebinde bulunma yetkisine sahiptir. Ortadoğu’daki yeni bölgesel dengeler ve Türkiye’nin oynadığı stratejik rol, davanın ABD yönetimi tarafından hukuki bir kriz olmaktan çıkarılıp diplomatik bir mutabakatla dondurulmasını/kapatılmasını sağlamıştır.
-
Kovuşturmanın Ertelenmesi (DPA) ve Uzlaşma: Yabancı kurumların yargılandığı bu tür büyük çaplı finansal ceza davaları, mahkeme salonlarından ziyade savcılık ile kurum arasında yapılan “Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşmaları” (DPA) veya benzeri idari uzlaşılarla sonlandırılır. Kurumun belirli denetim şartlarını kabul etmesi ve ABD finans sisteminin kurallarına uyum taahhüdü, davanın düşürülmesine hukuki zemin hazırlamıştır.
-
Egemen Dokunulmazlık (FSIA) Tartışmaları: Yıllar süren yargılamalarda Halkbank’ın “Yabancı Egemen Devlet Dokunulmazlığı Yasası” (FSIA) kapsamında yargılanamayacağı tezi, davanın seyrini yavaşlatmış ve karmaşıklaştırmıştır. Bu hukuki tıkanıklık, siyasi bir çözümle davanın nihayete erdirilmesini hızlandıran bir faktör olmuştur.
Uzmanlar, davanın bu şekilde kapatılmasının Halkbank’ı ağır mali yaptırımlardan kurtardığını; ancak sürecin “suçsuzluğun ispatı” yerine “diplomatik pazarlıkların bir sonucu” olarak kayıtlara geçtiğini vurgulamaktadır.
2013’ten Bugüne Halkbank Kronolojisi
17/25 Aralık sürecinde ortaya atılan iddiaların ABD’ye taşınmasıyla başlayan ve milyarlarca dolarlık yaptırım riski barındıran sürecin dönüm noktaları şu şekilde gerçekleşti:
Sonuç: Dosya Kapandı, Tartışmalar Baki
Halkbank davasının tamamen düşürülmesi, piyasalar ve bankacılık sektörü üzerinde yıllardır süren “milyarlarca dolarlık ceza” baskısını ortadan kaldırdı. Ancak davanın bağımsız bir mahkeme beraatiyle değil, iki ülke arasındaki “jeopolitik şantaj/pazarlık” iddialarının gölgesinde kapatılması, 17/25 Aralık dosyalarının şeffaflık boyutunun tarihe çözülememiş bir kriz olarak geçmesine neden oldu.
