25 Aralık 2013 yolsuzluk soruşturmasının en kritik halkalarından biri olan ve “kamu zararına ihalesiz devredileceği” iddialarıyla hafızalara kazınan Etiler Polis Okulu arazisinde yükselen tartışmalı inşaat tamamlandı. Tüm yargı kararlarına ve meslek odalarının itirazlarına rağmen kamu arazisi statüsünden çıkarılıp betonlaşan projede, lüks dairelerin satış fiyatı 8,5 milyon dolara (yaklaşık 290 milyon TL) kadar ulaşıyor.
Kamunun Arazisinden Milyon Dolarlık Ranta
İstanbul’un en değerli bölgelerinden Beşiktaş Etiler’deki yaklaşık 32 bin metrekarelik eski Etiler Polis Okulu arazisi üzerinde yükselen lüks rezidans ve ticaret merkezi projesi sona erdi. T24’ün haberine göre, uzun yıllar boyunca “kentin kalbinde kalan son büyük kamu arazilerinden biri” olarak bilinen alan, artık milyonlarca dolarlık gayrimenkullerin satıldığı bir “rant projesine” dönüşmüş durumda.
İçişleri Bakanlığı’na aitken “riskli alan” ilan edilerek boşaltılan, ardından İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) devredilen ve nihayetinde özelleştirilerek yapılaşmaya açılan arazideki daire fiyatları dudak uçuklatıyor. Bölgedeki emlak piyasasına yansıyan rakamlara göre, inşaatı tamamlanan lüks rezidans projesindeki konutların fiyatları büyüklüğüne ve konumuna göre 8,5 milyon dolara kadar çıkıyor.
Yargı Kararları Nasıl Aşılmıştı?
Etiler Polis Okulu arazisinin yapılaşma süreci, Türkiye’deki imar hukuku ve kent rantı tartışmalarının da özeti niteliğinde. TMMOB Şehir Plancıları ve Mimarlar Odası, arazinin ayrıcalıklı imar haklarıyla donatılarak yapılaşmaya açılmasına karşı yıllarca hukuk mücadelesi vermişti.
Mahkemeler, projeye ilişkin imar planlarını “kamu yararına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırı” olduğu gerekçesiyle defalarca iptal etmişti. Ancak, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yaptığı ufak plan değişiklikleriyle yargı kararları etrafından dolanılmış ve inşaatın devam etmesi sağlanmıştı. Gelinen noktada, milyarlarca liralık değer üreten bu lüks proje tamamen bitirilerek satış aşamasına geçildi.
Arka Plan: Etiler Polis Okulu 17/25 Aralık Dosyalarında Nasıl Geçiyordu?
Bugün 8,5 milyon dolarlık rezidansların yükseldiği bu arazi, sadece bir imar tartışması değil; aynı zamanda Türkiye’nin yakın tarihinin en büyük yolsuzluk iddialarının yer aldığı 25 Aralık 2013 soruşturmasının “kilit dosyalarından” biriydi.
Sümen altı edilen ve takipsizlikle kapatılan o dosyalardaki iddialar ve fezlekelere yansıyan detaylar şöyleydi:
-
İhalesiz Devir Planı: 25 Aralık fezlekesindeki iddialara göre; Etiler Polis Okulu arazisi, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayı ve oğlu Bilal Erdoğan’ın gizli ortak olduğu iddia edilen “Bosphorus 360” adlı şirkete, ihale yapılmaksızın ve rayiç bedelinin çok altında bir fiyatla (büyük bir kamu zararı yaratılarak) devredilmek istenmişti.
-
Gizli Ortaklar ve Fiziki Takip: Dosyada; Suudi iş insanı Yasin el-Kadı, Usame Kutub ve Bosphorus 360 şirketinin yetkililerinin, araziyi yerinde incelemek üzere polis okulu alanına gittikleri ve bu anların emniyet tarafından fiziki takiple (fotoğraflanarak) kayıt altına alındığı yer alıyordu.
-
“Kupon Arazi” Kavramı: Dönemin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İBB bürokratlarına kurulan baskılar tapelere yansımış; arazinin “Kupon Arazi” (çok değerli ve özel rant sağlayan arazi) olarak nitelendirildiği ve Bosphorus 360 şirketinin projeyi kimseye kaptırmamak için siyasi gücü kullandığı iddia edilmişti.
17/25 Aralık soruşturmalarının hükümetin müdahalesiyle durdurulması ve savcıların görevden alınmasıyla birlikte Bosphorus 360 şirketi bu projeden çekilmek zorunda kalmıştı. Ancak dosyalar kapatılsa da arazinin “kamu elinden çıkarılarak rant projesine dönüştürülmesi” vizyonu değişmedi. Aradan geçen 13 yılın ardından o arazi, başka şirketlerin eliyle lüks konutlara dönüştürülerek 17/25 Aralık’ta planlanan rant senaryosunun bir başka versiyonuyla gerçeğe dönüşmüş oldu.
T24’teki haberin metnine buradan ulaşabilirsiniz.
